Kinh Dịch Hoàn Toàn Khoa Học – Đằng Sơn

LỜI ĐẦU

Theo truyền thuyết, bát quái do Phục Hi, một vị vua Trung Hoa thời thái cổ, đặt ra trong khoảng thời gian năm đến sáu nghìn năm trước. Khó biết truyền thuyết này đúng hay sai, nhưng vai trò quan trọng của bát quái ở Á Đông thì không ai phủ nhận được.

Trong những ứng dụng của bát quái, đáng chú ý hơn hết phải nói đến kinh Dịch. Kinh Dịch dựa trên 64 quẻ, mỗi quẻ gồm 6 vạch, hoặc liền hoặc đứt. Vạch liên đại biểu dương, vạch đứt đại biểu âm. Mỗi quẻ có một ý nghĩa tổng quát, ngoài ra mỗi vạch trong trường hợp đặc biệt cũng có ý nghĩa riêng. Ý nghĩa của quẻ được tin là do Văn Vương (giữa thế kỷ 12 và 11 trước tây lịch) viết ra trong ngục, khi ông bị vua Trụ bắt giam. Ý nghĩa của 64×6 = 384 vạch (thường gọi là hào) là công trình của Chu Đán, một người con trai thứ của Văn Vương.

Trong những năm gần đây, kinh Dịch càng lúc càng thêm phổ biến, nhất là ở các nước Âu Mỹ. Theo lẽ tự nhiên, những thắc mắc về kinh Dịch cũng tăng lên. Có nhiều lý do để tin rằng kinh Dịch là một công trình có cơ sở luận lý, và Văn Vương cũng như Chu Đán đã thấu triệt cơ sở này. Khổng Tử và vài đại triết gia đạo Lão có lẽ cũng nắm vững cơ sở của kinh Dịch

Nhiều học giả hiện đại cho rằng cái biết của người xưa đã được truyền đến đời chúng ta một cách toàn vẹn qua lời bàn của các học giả Trung Hoa từ đời Hán trở về sau. Về điểm này, người viết xin được phép bất đồng ý. Các lời bàn nói chung đều hoặc mơ hồ hoặc vô căn cứ. Đọc lời bàn kinh Dịch chẳng khác nào nghe các chuyên gia kinh tế tranh luận về tương lai thị trường hối đoái, mỗi người một ý chẳng rõ ai sai ai đúng. Thực tế hiển nhiên là cái cơ sở lý luận của kinh Dịch đã bị thất truyền.

Như vậy phải chăng chúng ta sẽ không bao giờ hiểu được cơ sở luận lý của kinh Dịch? Người viết không cho là như thế. Chúng ta may mắn sinh ra trong thời đại của khoa học. Mặc dù khoa học không phải là lời giải thỏa đáng cho tất cả mọi vấn đề, nó là kết quả tổng hợp của lý luận. Nhờ khoa học một người trung bình thời nay có nhiều kiến thức về thế giới, về vũ trụ hơn các bậc hiền triết của thời cổ đại. Khoa học sẽ chẳng thể nào so sánh với sự giác ngộ của các bậc hiền triết, nhưng nó có thể giúp chúng ta dựa trên những gì các bậc ấy để lại mà lần ra manh mối.

Đó là mục đích của quyển sách này. Đạt mục đích hay không, xin nhường quyền phê phán cho độc giả.

Minnesota ngày 9 tháng 6, 2002
Đằng Sơn